Arbeidsterapie

Ontdek hoe arbeidsterapie jou kind kan help om belangrike ontwikkelingsvaardighede te versterk en met groter selfvertroue te speel, leer en aan alledaagse aktiwiteite deel te neem!
Gebruik die onderstaande skakels om na arbeidsterapeute in Suid-Afrika se nege provinsies te soek.

Wat is arbeidsterapie?

Arbeidsterapie is 'n vorm van professionele ondersteuning wat mense help om die vaardighede te ontwikkel wat hulle nodig het om daaglikse aktiwiteite so onafhanklik en suksesvol moontlik uit te voer.

By kinders fokus arbeidsterapie veral op die identifisering en ondersteuning van ontwikkelingsvaardighede wat 'n invloed op speel, leer, selfversorging en deelname aan alledaagse aktiwiteite kan hê.

Kinders ontwikkel teen verskillende tempo's en elke kind het unieke sterk punte en behoeftes. Arbeidsterapie kan help om areas te identifiseer waar 'n kind ekstra oefening of ondersteuning benodig.

Die doel is om kinders te help om hul potensiaal te ontwikkel, meer selfstandig te word en met selfvertroue aan hul daaglikse aktiwiteite deel te neem.

Die belangrike areas waarop arbeidsterapie fokus

1. Grootmotoriese ontwikkeling

Grootmotoriese vaardighede behels die gebruik van die groot spiere van die liggaam om bewegings uit te voer.

Dit sluit vaardighede in soos:

  • Hardloop, spring en huppel.
  • Klim en klouter.
  • Balans behou.
  • Balgooi en balvang.
  • Hindernisbane voltooi.
  • Liggaamsbeheer en koördinasie.

Hierdie vaardighede help kinders om met groter gemak aan buitespel, sport en ander bewegingsaktiwiteite deel te neem.

2. Fynmotoriese ontwikkeling

Fynmotoriese vaardighede behels die klein spiere van die hande en vingers wat nodig is vir presiese bewegings.

Voorbeelde sluit in:

  • Kraletjies ryg.
  • Knip met 'n skêr.
  • Potlood en kryt vashou.
  • Inkleur en teken.
  • Klein voorwerpe optel.
  • Legkaarte bou.
  • Klei rol, druk en vorm.
  • Knope vasmaak en ritssluiters gebruik.

Goeie fynmotoriese vaardighede ondersteun take soos teken, skryf, knip en selfversorging.

3. Visuele en ouditiewe persepsie

Persepsie is die vermoë van die brein om inligting wat deur die sintuie ontvang word, te herken, te verwerk en te interpreteer.

Visuele persepsie sluit in:

  • Vorms en kleure herken.
  • Ooreenkomste en verskille raaksien.
  • Visuele geheue.
  • Ruimtelike oriëntasie.
  • Figuur-agtergrondonderskeiding.

Ouditiewe persepsie sluit in:

  • Klanke herken en onderskei.
  • Luister en instruksies volg.
  • Ouditiewe geheue.
  • Klankreekse onthou.

4. Sensoriese verwerking

Sensoriese verwerking is die manier waarop die brein inligting van die sintuie ontvang, organiseer en daarop reageer.

Sommige kinders ervaar sekere sensoriese prikkels anders as ander kinders. Dit kan 'n invloed hê op hul spel, gedrag en deelname aan daaglikse aktiwiteite.

Voorbeelde van sensoriese ervarings:

  • Verskillende teksture en materiale voel.
  • Klanke en geluide hanteer.
  • Beweging en balans ervaar.
  • Druk en aanraking ervaar.
  • Liggaamsposisie en beweging waarneem.
  • Reageer op visuele prikkels.

Sensoriese aktiwiteite kan help om kinders se bewustheid van hul liggame en omgewing te ondersteun.

5. Konsentrasie, geheue en aandag

Konsentrasie en aandag help kinders om by 'n aktiwiteit betrokke te bly, instruksies te volg en take te voltooi.

Belangrike vaardighede sluit in:

  • Vir kort rukkies op 'n taak fokus.
  • Luister wanneer iemand praat.
  • Eenvoudige instruksies onthou.
  • Visuele en ouditiewe inligting onthou.
  • Take stap vir stap uitvoer.
  • Probleme probeer oplos.
  • Van een aktiwiteit na 'n ander oorskakel.

6. Selfstandigheid en daaglikse vaardighede

Selfstandigheid is 'n belangrike deel van 'n kind se ontwikkeling. Dit help kinders om toenemend verantwoordelikheid vir hul eie behoeftes te neem.

Dit sluit onder andere in:

  • Selfstandig eet en drink.
  • Hande was.
  • Aantrek en uittrek.
  • Skoene aantrek.
  • Toiletroetine hanteer.
  • Persoonlike besittings oppas.
  • Eenvoudige take self probeer uitvoer.

Hierdie vaardighede help kinders om met groter selfvertroue by die huis en by die skool te funksioneer.

Hoe werk arbeidsterapie by kinders?

Kinders leer en ontwikkel hoofsaaklik deur te speel. Daarom word spel dikwels as een van die belangrikste hulpmiddels tydens arbeidsterapie gebruik.

Die arbeidsterapeut kies aktiwiteite volgens die kind se ouderdom, behoeftes, belangstellings en ontwikkelingsvlak.

Aktiwiteite word op 'n prettige en praktiese manier aangebied sodat kinders nuwe vaardighede kan oefen en hul selfvertroue kan ontwikkel.

Voorbeelde van arbeidsterapie-aktiwiteite

Grootmotoriese aktiwiteite

  • Balgooi en balvang.
  • Spring, hardloop en huppel.
  • Klim en klouter.
  • Balansaktiwiteite.
  • Hindernisbane.
  • Op een been staan.
  • Spring oor hindernisse.

Fynmotoriese aktiwiteite

  • Kraletjies ryg.
  • Knip en plak.
  • Klei vorm en manipuleer.
  • Legkaarte bou.
  • Tekeninge inkleur.
  • Wasgoedpennetjies gebruik.
  • Klein voorwerpe sorteer.

Perseptuele aktiwiteite

  • Vorms en kleure pas.
  • Legkaarte voltooi.
  • Patrone naboots.
  • Verskille tussen prente soek.
  • Geheuespeletjies speel.
  • Instruksies uitvoer.
  • Voorwerpe volgens eienskappe sorteer.

Selfstandigheidsaktiwiteite

  • Klere aantrek en uittrek.
  • Knope vasmaak.
  • Skoenveters oefen.
  • Selfstandig eet.
  • Hande was.
  • Speelgoed opruim.
  • Persoonlike besittings organiseer.

Wanneer kan arbeidsterapie nodig wees?

Ouers en onderwysers kan soms opmerk dat 'n kind sekere ontwikkelingsvaardighede moeiliker bemeester as wat verwag word.

Dit kan byvoorbeeld wees wanneer 'n kind:

  • Sukkel met potloodgreep, teken of inkleur.
  • Moeite ervaar om met 'n skêr te knip.
  • Sukkel met balans en liggaamskoördinasie.
  • Moeilik by tafelaktiwiteite konsentreer.
  • Moeite ervaar om instruksies te onthou.
  • Sukkel om selfstandig aan te trek.
  • Baie sensitief vir sekere klanke of teksture reageer.
  • Moeite ervaar met speel- en leeraktiwiteite.
  • Sukkel om by ouderdomsgepaste aktiwiteite aan te sluit.

Indien jy bekommerd is oor jou kind se ontwikkeling, kan jy 'n arbeidsterapeut raadpleeg vir verdere leiding en moontlike evaluasie.

Hoe verloop 'n arbeidsterapie-evaluasie?

'n Arbeidsterapeut kan verskillende aspekte van jou kind se ontwikkeling ondersoek om 'n beter beeld van sy of haar sterk punte en moontlike ondersteuningsbehoeftes te kry.

Die evaluasie kan onder andere die volgende behels:

  1. 'n Gesprek met die ouers oor die kind se ontwikkeling en agtergrond.
  2. Waarneming van die kind tydens speelaktiwiteite.
  3. Evaluering van groot- en fynmotoriese vaardighede.
  4. Evaluering van visuele en ouditiewe persepsie.
  5. Waarneming van konsentrasie en aandag.
  6. Evaluering van sensoriese verwerking waar toepaslik.
  7. Waarneming van selfversorgingsvaardighede.
  8. Terugvoer aan ouers met aanbevelings vir verdere ondersteuning.

Gestandaardiseerde evaluasie-instrumente kan gebruik word waar dit toepaslik is.

Die arbeidsterapeut kan ook saam met ouers, kleuteronderwysers en ander professionele persone werk om die kind se ontwikkelingsbehoeftes beter te verstaan.

Kom ons oefen en leer deur te speel!

Praktiese speletjies en aktiwiteite kan help om belangrike ontwikkelingsvaardighede op 'n prettige manier te versterk.

Ontdek arbeidsterapie-oefeninge
Die volgende inligting is ongelukkig net in Engels beskikbaar.

Occupational Therapy (OT) - Kids health information

The Kids health information package aims to be a practical, user-friendly and time-efficient resource for therapists to use in conjunction with an occupational therapy program. The package consists of information and activity idea sheets that are based on collective evidence-based clinical experience and current resources and journals. The package uses a standardised format and illustrations are used to enhance the understanding of the information.
The activity ideas aim to be practical and fun and many can be incorporated into everyday tasks. It is intended that individual therapists will highlight the specific activities that are most suitable for each child and emphasize the correct way to do the activities. Home program sheet templates are also included in the package.

Developing a pencil grip Hand preference Low muscle tone
In-hand manipulation Hand and finger strength Shoulder stability and control
Develop arm co-ordination Prewriting skills Pencil pressure
Playdough and exercise putty Splints Pressure garments
Scar management Hand exercises Thumb exercises
FDP tenolysis exercises FDS tenolysis exercises Supination exercises
Hand and finger strength Adolescents Encouraging young babies to use their hands Encouraging older babies to use their hands
Encouraging toddlers to use two hands Encouraging preschool children to use two hands Encouraging school children to use two hands
Finger exercises Finger stretches